İçindekiler
Kısaca
- Trafik kazasında zarar gören, dava veya tahkimden önce kusurlu aracın sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak zorundadır.
- Şirket 15 gün içinde cevap vermez ya da teklif yetersiz kalırsa; arabuluculuk sonrası dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilebilir.
- Tazminat istemi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir; kaza suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır.
Trafik kazasından sonra zarar görenler; araç hasarı, değer kaybı, tedavi giderleri, iş göremezlik ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı gibi kalemlerde hak sahibidir. Bu taleplerin büyük kısmı kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından karşılanır. Bu yazıda tazminat kalemlerini, sigortaya başvurunun nasıl yapılacağını ve sonrasındaki dava ile tahkim seçeneklerini anlatıyoruz.
Hangi zararlar istenebilir?
| Kalem | Kapsamı |
|---|---|
| Araç hasarı | Onarım bedeli ya da pert durumunda aracın piyasa değeri |
| Değer kaybı | Aracın kaza öncesi ve onarım sonrası piyasa değeri arasındaki fark |
| Kazanç kaybı ve ikame araç | Onarım süresince aracın kullanılamamasından doğan zarar |
| Tedavi giderleri | SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafları |
| Geçici ve sürekli iş göremezlik | Çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı ve kalıcı maluliyet tazminatı |
| Destekten yoksun kalma | Ölüm hâlinde, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınların zararı |
| Manevi tazminat | Bedensel zarar veya ölüm hâlinde; sigorta poliçesi kapsamında değildir, işleten ve sürücüden istenir |
Kimler sorumludur?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre motorlu aracın işletilmesi bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi müteselsilen sorumludur (KTK m. 85). Sürücü ise kusuru oranında sorumludur. Trafik sigortası, poliçe limitleri dahilinde işletenin sorumluluğunu üstlenir. Limitleri aşan zarar için işleten ve sürücüye karşı dava açılır.
Sigortaya başvuru
- Belgelerin toplanması Kaza tespit tutanağı veya polis raporu, ekspertiz raporu, ruhsat ve ehliyet örnekleri, fotoğraflar, tedavi belgeleri ve fatura.
- Yazılı başvuru Kusurlu aracın trafik sigortasını yapan şirkete, talep edilen kalemler ve belgelerle birlikte yazılı başvuru yapılır.
- Bekleme Sigorta şirketi başvurudan itibaren on beş gün içinde cevap vermelidir (KTK m. 97).
- Teklif Şirketin teklifi değerlendirilir; ibraname imzalamadan önce tüm kalemlerin karşılanıp karşılanmadığı kontrol edilir.
Dikkat
Sigortaya yazılı başvuru yapılmadan doğrudan dava ya da tahkim yoluna gidilirse başvuru dava şartı yokluğundan reddedilir. Başvuru tarihini ve içeriğini gösteren belgeyi mutlaka saklayın.
Dava öncesi arabuluculuk
Sigorta şirketine karşı açılacak tazminat davası ticari dava niteliğindedir. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olduğundan, mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge hâline gelir. Zorunluluğu arabuluculuk sorgusuyla kontrol edebilirsiniz.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu’na da başvurulabilir. Komisyon, sigorta uyuşmazlıklarında uzman hakemler aracılığıyla görece hızlı karar verir. Başvuru için önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması ve şirketin olumsuz cevap vermesi ya da on beş gün içinde cevap vermemesi gerekir.
- Başvuru ücreti talep edilen tutara göre değişir.
- Belirli tutarı aşan kararlara karşı itiraz hakem heyetine, daha yüksek tutarlarda ise temyiz yoluna gidilebilir.
- Komisyon önünde vekil ile temsil hâlinde vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin beşte biri oranında belirlenir.
Başvuru ücretini ve kanun yolu sınırlarını sigorta tahkim ücreti hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Kusur oranının önemi
Tazminat, karşı tarafın kusuru oranında ödenir. Kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımı bağlayıcı değildir; uyuşmazlık hâlinde bilirkişi ya da Adli Tıp Kurumu trafik ihtisas dairesi raporu alınır. Zarar görenin müterafik kusuru (örneğin emniyet kemeri takmaması) tazminattan indirim yapılmasına yol açabilir.
Zamanaşımı
Motorlu araç kazalarından doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m. 109). Tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa (örneğin taksirle yaralama veya öldürme), bu uzun süre uygulanır. Süreyi zamanaşımı hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kusursuz olduğum kazada kendi kaskom mu ödemeli?
Kasko poliçeniz varsa hasarı kendi sigortanızdan karşılatıp, sigortanın karşı tarafa rücu etmesini bekleyebilirsiniz. Değer kaybı ise kasko kapsamında değildir; karşı tarafın trafik sigortasından istenmelidir.
Değer kaybı ne zaman istenebilir?
Aracın kaza nedeniyle piyasa değerinde düşme olması hâlinde istenebilir. Hesaplamada aracın yaşı, kilometresi, önceki hasar kayıtları ve onarılan parçalar dikkate alınır.
Sigorta şirketinin teklifini kabul edersem başka talepte bulunabilir miyim?
İbranamede “başka talebim yoktur” ifadesi bulunsa bile, ödenen tutar gerçek zarara göre çok düşükse bu ibraname makbuz hükmünde sayılabilir ve eksik kalan kısım istenebilir. Yine de imzalamadan önce teklifin kapsamı dikkatle incelenmelidir.
Karşı araç sigortasız ise ne olur?
Kişisel zararlar (yaralanma ve ölüm) için Güvence Hesabı’na başvurulabilir. Araç hasarı ise doğrudan araç sahibi ve sürücüden talep edilir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden, işlem yapmadan önce somut durumun bir avukatla değerlendirilmesi önerilir.
Hazırlayan
Av. Hüseyin Rahmi Altundal
Ati Hukuk kurucu ortağı; ağırlıklı olarak idare, vergi ve ceza hukuku alanlarında çalışır.
Hakkımızda
