Aile Hukuku
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır? Şartlar ve Süreç
Anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminatın nasıl yazılacağı, dava süreci ve boşanmadan sonraki değişiklikler.
Faaliyet alanı
Aile Hukuku
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve kişisel ilişki, mal rejimi ve katılma alacağı, koruma kararları ve soybağı davaları.
Bu sayfada
Kısaca
- Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında anlaşması gerekir.
- Çekişmeli boşanmada ispat yükü, boşanma sebebini ileri süren eştedir; kusur, nafaka ve tazminatı doğrudan etkiler.
- Aile içi şiddette 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma kararı, delil aranmaksızın ve gecikmeksizin verilebilir.
Aile hukuku uyuşmazlıkları, hukuki olduğu kadar duygusal yönü de güçlü süreçlerdir. Bu nedenle büro, aile yapısına saygılı, gizlilik ve güven esaslı bir yaklaşımla çalışır; mümkün olan durumlarda tarafların anlaşmasını, gerekli durumlarda ise hakların mahkemede etkin biçimde korunmasını hedefler. Aile mahkemesinin görev alanındaki davalar, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma
Anlaşmalı boşanmada (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3) eşler mahkemeye birlikte başvurur ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul eder. Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminata ilişkin protokolü uygun bulmalıdır.
1 yılAnlaşmalı boşanma için evliliğin sürmüş olması gereken asgari süre.
Çekişmeli boşanma; evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1) veya zina, hayata kast ve pek kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı gibi özel sebeplere dayanır. Dava sürecinde tedbir nafakası, velayet ve kişisel ilişki konularında geçici önlemler istenebilir. Protokol hazırlığı için anlaşmalı boşanma protokolü yazısına bakabilirsiniz.
Nafaka
Nafakanın üç türü vardır:
- Tedbir nafakası: Dava süresince, ihtiyacı olan eş ve çocuklar için hükmedilir.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine, mali gücü oranında diğer eşten istenir (TMK m. 175).
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır (TMK m. 182).
Tarafların mali durumunun değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması istenebilir. Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesiyle yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer.
Velayet ve kişisel ilişki
Velayet düzenlemesinde ölçüt, çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, eğitim durumu, ebeveynlerle bağı ve yaşam koşullarını değerlendirir; idrak çağındaki çocuğun görüşü de dikkate alınır. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki (görüşme günleri) kurulur. Koşulların değişmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi istenebilir.
Mal rejimi ve katılma alacağı
1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallar bakımından, eşler aksini sözleşmeyle kararlaştırmamışsa yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Boşanmada her eş, diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m. 236). Kişisel mallar (miras, bağış, manevi tazminat alacağı gibi) paylaşıma girmez.
Ev, araç ve birikimler üzerinden yaklaşık tutarı mal paylaşımı hesaplama aracıyla görebilirsiniz. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir.
Aile içi şiddet ve koruma kararı
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişi lehine, aile mahkemesi veya kolluk ve mülki amir tarafından koruma ve önleyici tedbir kararları verilebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silah teslimi bu tedbirlerdendir.
Dikkat
Tedbir kararı verilmesi için şiddetin ispatı aranmaz. Acil durumlarda 155 ve 183 hatları ile kolluğa başvurulabilir; ŞÖNİM’ler (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri) destek sağlar.
Soybağı davaları
Soybağı; babalık davası, soybağının reddi ve tanıma gibi yollarla kurulur veya ortadan kaldırılır. Soybağının reddi davası, kocanın doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde, her hâlde doğumdan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 289). Bu davalarda genetik inceleme (DNA testi) belirleyici delildir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokolün hazır ve eksiksiz olması hâlinde dava çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Kararın kesinleşmesi için tebliğ ve kanun yolu sürelerinin geçmesi gerekir.
Boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılabilir.
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn çocuğu nasıl görür?
Mahkeme, çocuğun yararına uygun bir kişisel ilişki düzeni (hafta sonları, bayramlar, yaz tatili gibi) belirler. Bu düzene uyulmaması hâlinde icra yoluyla yerine getirme ve düzenlemenin değiştirilmesi istenebilir.
Evlilikten önce alınan ev paylaşıma girer mi?
Evlilikten önce edinilen mal, kişisel mal sayılır ve kural olarak paylaşıma girmez. Ancak evlilik süresince edinilmiş mallardan kredi ödemesi yapılmışsa, bu katkı hesaplamada dikkate alınabilir.
Rehber yazılar