Ticaret ve Şirketler Hukuku
Limited Şirkette Ortaklıktan Çıkma ve Çıkarılma
Limited şirkette pay devri, esas sözleşmedeki çıkma hakkı, haklı sebeple çıkma davası, ortağın çıkarılması, ayrılma payı ve amme borçlarından sorumluluk.
Faaliyet alanı
Ticaret ve Şirketler Hukuku
Şirket kuruluşu ve esas sözleşme, genel kurul işlemleri, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, ticari sözleşmeler, çek-senet takibi, alacak takibi ve haksız rekabet.
Bu sayfada
Kısaca
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
- Genel kurul kararlarına karşı iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.
- Kambiyo senetlerine dayalı takipte ödeme emrine itiraz süresi beş gündür.
Ticaret ve şirketler hukuku, bir işletmenin kuruluşundan tasfiyesine kadar geçen tüm süreci kapsar. Şirket kuruluşu ve esas sözleşme, ortaklık ilişkilerinin düzenlenmesi, genel kurul ve yönetim kurulu işlemleri, ticari sözleşmeler ve alacak takibi bu alanın temel konularıdır. Büro, hukuki riskleri önceden tespit etmeye ve ticari itibarın korunmasına öncelik veren bir danışmanlık anlayışıyla çalışır.
Şirket kuruluşu ve esas sözleşme
Türkiye’de en yaygın şirket türleri limited ve anonim şirkettir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu). Kuruluşta esas sözleşmenin içeriği; pay devri kısıtlamaları, ortaklıktan çıkma ve çıkarma sebepleri, yönetim yetkileri, önalım hakları ve uyuşmazlık çözüm yolları gibi konular sonraki uyuşmazlıkları doğrudan etkiler.
- Asgari sermaye tutarları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde güncellenir; mevcut şirketlerin uyum yükümlülükleri ayrıca takip edilmelidir.
- Ortaklar arası sözleşme (pay sahipleri sözleşmesi), esas sözleşmede yer almayan hususların düzenlenmesi için kullanılabilir.
- Şube, temsilcilik ve yabancı sermayeli şirket kuruluşlarında ek bildirimler gerekir.
Genel kurul ve yönetim organları
Genel kurul toplantılarının usulüne uygun çağrısı, gündem, toplantı ve karar nisapları kanunda ve esas sözleşmede belirlenmiştir. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı, toplantıda olumsuz oy veren ve bunu tutanağa geçirten ortaklar ile yönetim organı iptal davası açabilir (TTK m. 445-446).
3 ayGenel kurul kararının iptali için karar tarihinden itibaren dava açma süresi.
Pay sahiplerinin temel haklarını ortadan kaldıran kararlar ise yoklukla ya da butlanla sakat olabilir; bu kararlar için süre sınırı aranmaz. Yönetim kurulu üyelerinin ve müdürlerin sorumluluğuna ilişkin davalar da bu kapsamda değerlendirilir.
Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma
Limited şirket ortağı, esas sözleşmede öngörülmüşse çıkma hakkını kullanarak, öngörülmemişse haklı sebeplerin varlığı hâlinde mahkemeden çıkmasına izin verilmesini isteyerek şirketten ayrılabilir (TTK m. 638). Esas sözleşmede öngörülen sebeplerle genel kurul kararıyla ya da haklı sebeple mahkeme kararıyla ortak şirketten çıkarılabilir. Ayrılan ortak, payının gerçek değerine uygun bir ayrılma payı alır (TTK m. 641).
Ayrıntılar için limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarılma yazısına bakabilirsiniz.
Ticari sözleşmeler
Bayilik, distribütörlük, franchise, tedarik, hizmet, gizlilik ve hisse devir sözleşmeleri gibi ticari sözleşmelerde; ifa koşulları, cezai şart, fesih hakkı, sorumluluğun sınırlandırılması, yetkili mahkeme veya tahkim şartı ile rekabet yasağı hükümleri dikkatle kurgulanmalıdır. Sözleşmenin hazırlanması aşamasında yapılan hukuki değerlendirme, uyuşmazlık aşamasındaki maliyetten her zaman daha düşüktür.
Çek, bono ve kambiyo takibi
Kambiyo senetlerine dayalı takip, genel haciz yoluna göre daha hızlı sonuç veren özel bir takip yoludur. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde borca veya imzaya itiraz edebilir; itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz, icra mahkemesi karar verir. Karşılıksız çek, ayrıca 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında yaptırımlara konu olabilir.
Alacak takibi ve icra
Ticari alacaklar için ilamsız icra takibi, itirazın iptali davası, ihtiyati haciz ve iflas yolları kullanılabilir. Takipte faiz, harç ve vekâlet ücreti dahil güncel dosya borcunu icra dosya borcu hesaplama aracıyla, ticari faizi ise faiz hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A). İtirazın iptali davası açılacaksa da bu kural geçerlidir.
Haksız rekabet
Rakibin ürünleriyle karıştırılmaya yol açan uygulamalar, yanıltıcı reklam, ticari sırların ifşası ve çalışanların sözleşmeyi ihlale yönlendirilmesi gibi davranışlar haksız rekabettir (TTK m. 54 vd.). Haksız rekabetin tespiti, men’i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve tazminat davaları açılabilir; ihtiyati tedbir yoluyla ihlalin hızla durdurulması istenebilir.
Sık sorulan sorular
Limited şirket hissemi nasıl devredebilirim?
Pay devri, yazılı ve noterce onaylanmış bir sözleşmeyle yapılır ve esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe genel kurulun onayıyla geçerli olur. Devrin ticaret siciline tescili de gerekir.
Ortaklarla anlaşamıyoruz; şirketin feshi istenebilir mi?
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde ortak, mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine davacı ortağın payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun başka bir çözüme de karar verebilir.
Ticari alacak davası için arabuluculuk zorunlu mu?
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi alınarak ilam niteliğinde belge hâline gelir.
Çekle ilgili icra takibine nasıl itiraz edilir?
Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle yapılır. İmza itirazı ile borca itiraz farklı sonuçlar doğurur ve ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Rehber yazılar